ઉદયપુરની બસ રદ થતાં મુસાફરોને રાત્રે 12 વાગ્યે ભાડું પરત આપવાનો વારો; બીમાર ડ્રાઇવરોને ફરજ પર મોકલવાના આક્ષેપ વચ્ચે ડેપો મેનેજર, એટીઆઈ અને ડ્યુટી લિસ્ટ બનાવનાર સામે કાર્યવાહી કેમ નહીં?
મોરબી: મોરબી એસટી ડેપોમાં વહીવટી વ્યવસ્થા સામે ફરી ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. છેલ્લા બે દિવસ દરમિયાન અનેક બસ રૂટ બંધ કરવાની સ્થિતિ સર્જાતાં તહેવારો અને રજાના દિવસોમાં મુસાફરોને ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. એક તરફ મુસાફરો સમયસર બસ મળવાની રાહ જોતા રહ્યા, તો બીજી તરફ 10થી વધુ રૂટ બંધ થયાની ચર્ચાએ એસટી વિભાગની કામગીરી સામે સવાલો ઊભા કર્યા છે.
મુસાફરોને સમયસર અને સલામત પરિવહન પૂરું પાડવાની જવાબદારી ધરાવતા તંત્રમાં સર્જાયેલી આ સ્થિતિ વચ્ચે ડેપો મેનેજર, એટીઆઈ અને ડ્યુટી લિસ્ટ તૈયાર કરનારની જવાબદારી પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે. આક્ષેપો મુજબ, આવી પરિસ્થિતિ સર્જાવા પાછળની જવાબદારી નક્કી કરવાને બદલે ડ્રાઇવર અને કંડક્ટર સામે જ કાર્યવાહી થતી હોવાની ફરિયાદો ઊઠી રહી છે.
ઉદયપુરની બસ મોડી પડી, આખરે મુસાફરોને રૂપિયા પરત આપવાનો વારો
મોરબીથી દરરોજ સાંજે 7:30 વાગ્યે ઉપડતી ઉદયપુરની બસને લઈને ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ હોવાની વિગતો સામે આવી છે. આ બસના ડ્રાઇવરે બીમારીના કારણે રજા માગી હોવા છતાં તેમને ઉદયપુર જવા માટે દબાણ કરવામાં આવ્યું હોવાનો આક્ષેપ થઈ રહ્યો છે.
જોકે, સાંજે 7:30 વાગ્યે ઉપડવાની બસ રાત્રે સાડા નવ વાગ્યા સુધી ઉપડી ન શકતાં મોરબીથી હિંમતનગર સહિતના માર્ગે મુસાફરી કરનારા લોકો હેરાન થયા હતા. અનેક મુસાફરોએ અગાઉથી ટિકિટ બુક કરાવી હતી. અંતે બસની વ્યવસ્થા ન થતાં રાત્રે 12 વાગ્યે મુસાફરોને ટિકિટના રૂપિયા પરત આપવા પડ્યા હોવાની વિગતો ચર્ચાઈ રહી છે.
આ ઘટનામાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે જો ડ્રાઇવરની તબિયતને કારણે બસ ઉપાડવામાં મુશ્કેલી હતી, તો સમયસર વૈકલ્પિક ડ્રાઇવરની વ્યવસ્થા કરવાની જવાબદારી કોની હતી? મુસાફરોએ બુકિંગ કરાવ્યું હોય, સમયસર બસની અપેક્ષા રાખી હોય અને છેલ્લી ઘડીએ મુસાફરી રદ થાય, તો તેની જવાબદારી માત્ર ડ્રાઇવર સુધી જ સીમિત કેવી રીતે રહી શકે?
બીમાર ડ્રાઇવરને બસ લઈને જવા મોકલ્યા હોવાનો બીજો આક્ષેપ
મોરબીથી કવાટ જતી બસના મામલે પણ આવી જ સ્થિતિ સર્જાઈ હોવાનો આક્ષેપ છે. ડ્રાઇવરે પોતાની તબિયત ખરાબ હોવાનું જણાવ્યું હોવા છતાં તેમને બસ લઈને જવા મોકલવામાં આવ્યા હોવાની વિગતો સામે આવી રહી છે.
આક્ષેપ મુજબ, ડ્રાઇવર મોરબીથી બસ લઈને નીકળ્યા બાદ શહેરની બહાર પહોંચતાં જ તેમની તબિયત વધુ લથડી હતી. ત્યારબાદ તેમને તાત્કાલિક 108 એમ્બ્યુલન્સ મારફતે હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટનાને પગલે મુસાફરોની સલામતી, ડ્રાઇવરની તબીયત અને ફરજ પર મોકલતાં પહેલાં લેવાયેલા નિર્ણય અંગે સવાલો ઊભા થયા છે.
ત્યારબાદ આશરે એકથી દોઢ કલાકમાં અન્ય ડ્રાઇવરની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હોવાની ચર્ચા છે. જો વૈકલ્પિક ડ્રાઇવરની વ્યવસ્થા થઈ શકતી હતી, તો શરૂઆતમાં જ યોગ્ય નિર્ણય કેમ ન લેવાયો? ડ્રાઇવરની તબિયત ખરાબ હોવાની જાણ હોવા છતાં તેમને બસ લઈને જવા મોકલવામાં આવ્યા હોય, તો આ નિર્ણય માટે જવાબદારી કોની બને?
ડ્યુટી લિસ્ટ બનાવનાર પોતે પણ ડ્રાઇવર, તો ઉદયપુરની ટ્રીપમાં કેમ નહીં ગયા?
આ સમગ્ર મામલામાં સૌથી મહત્ત્વનો સવાલ ડ્યુટી લિસ્ટ તૈયાર કરનાર કર્મચારીની ભૂમિકાને લઈને ઊભો થયો છે. આક્ષેપ મુજબ, ડ્યુટી લિસ્ટ તૈયાર કરનાર વ્યક્તિ પોતે પણ ડ્રાઇવર છે. કવાટ જતી બસના કિસ્સામાં ડ્રાઇવરની તબિયત બગડતાં વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હોવાની ચર્ચા છે, તો ઉદયપુરની બસના કિસ્સામાં સમયસર વૈકલ્પિક ડ્રાઇવર કેમ ન ફાળવાયો?
જો ડ્યુટી લિસ્ટ બનાવનાર વ્યક્તિ પાસે ડ્રાઇવિંગની ફરજ બજાવવાની જવાબદારી અને જરૂરી લાયકાત હોય, તો ઉદયપુરની ટ્રીપ અટકી પડતી વખતે તેમણે પોતે ફરજ બજાવી શકવાની સ્થિતિ હતી કે નહીં, તે તપાસનો વિષય છે. જો તેઓ ફરજ બજાવી શકે તેમ હતા, તો મુસાફરોને રાત્રે મોડે સુધી હેરાન થવા દેવાને બદલે વ્યવસ્થા કેમ ન કરી? અને જો તેઓ જઈ શકે તેમ નહોતા, તો અન્ય ડ્રાઇવરની વ્યવસ્થા સમયસર કેમ ન થઈ?
આ સવાલોના જવાબ મળવા જરૂરી છે, કારણ કે બસ રૂટ બંધ થવાથી માત્ર વિભાગની કામગીરીને અસર થતી નથી, પરંતુ મુસાફરોનો સમય, પૈસા અને જરૂરી મુસાફરીનું આયોજન પણ ખોરવાય છે.
ડ્રાઇવર-કંડક્ટર સામે કાર્યવાહી, તો અધિકારીઓની જવાબદારી કોણ નક્કી કરશે?
મોરબી એસટી ડેપોમાં સર્જાયેલી સ્થિતિ વચ્ચે ડેપો મેનેજર, એટીઆઈ અને ડ્યુટી લિસ્ટ બનાવનારની ભૂમિકા અંગે પણ સવાલો ઊઠી રહ્યા છે. જો બસ સમયસર ઉપડે તે માટે ડ્રાઇવર અને કંડક્ટર જવાબદાર છે, તો ડ્યુટીનું આયોજન, કર્મચારીઓની ઉપલબ્ધતા અને વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવાની જવાબદારી કોની છે?
મુસાફરોને પડેલી હાલાકી માટે માત્ર ડ્રાઇવર કે કંડક્ટર સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવે અને વ્યવસ્થાપન સાથે સંકળાયેલા જવાબદાર કર્મચારીઓની ભૂમિકા નક્કી ન થાય, તો જવાબદારી નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા સામે પ્રશ્નો ઊભા થાય તે સ્વાભાવિક છે.
જો ડ્યુટી લિસ્ટ તૈયાર કરવામાં બેદરકારી રહી હોય, સમયસર વૈકલ્પિક ડ્રાઇવરની વ્યવસ્થા ન થઈ હોય અથવા બીમાર કર્મચારીને ફરજ પર મોકલવાનો નિર્ણય લેવાયો હોય, તો આ તમામ પાસાંની તપાસ કરીને જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ. નિયમોનું ઉલ્લંઘન થયું હોય તો જવાબદાર કર્મચારી કોઈ પણ હોદ્દા પર હોય, તેની સામે નિયમ મુજબ કાર્યવાહી થવી જોઈએ.
ઉચ્ચ અધિકારીઓએ ખખડાવ્યા બાદ જ રૂટ શરૂ થયા હોવાની ચર્ચા
આ સમગ્ર મામલે ઉચ્ચ અધિકારીઓએ મોરબી ડેપોના તંત્રને ખખડાવ્યા બાદ બે-ત્રણ રૂટ તાત્કાલિક શરૂ કરવામાં આવ્યા હોવાની માહિતી ચર્ચામાં છે. જો ઉચ્ચ અધિકારીઓના હસ્તક્ષેપ બાદ રૂટ શરૂ કરવાની વ્યવસ્થા થઈ શકતી હોય, તો અગાઉથી આવી વ્યવસ્થા કેમ ન થઈ શકી તે પણ તપાસનો વિષય છે.
તહેવારો અને રજાના દિવસોમાં મુસાફરોની અવરજવર વધતી હોય છે. આવા સમયે બસોનું યોગ્ય આયોજન કરવું, ડ્રાઇવરોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવી અને કોઈ કર્મચારી બીમાર હોય તો તાત્કાલિક વિકલ્પ તૈયાર રાખવો એ પરિવહન વ્યવસ્થાનો મહત્ત્વનો ભાગ છે.
હવે જવાબદારો સામે કાર્યવાહી ક્યારે?
મોરબી એસટી ડેપોમાં સર્જાયેલી પરિસ્થિતિએ અનેક સવાલો ઊભા કર્યા છે:
- 10થી વધુ રૂટ બંધ થવા પાછળનું ચોક્કસ કારણ શું હતું?
- ઉદયપુરની બસ માટે સમયસર વૈકલ્પિક ડ્રાઇવરની વ્યવસ્થા કેમ ન થઈ?
- બીમાર હોવાની જાણ હોવા છતાં ડ્રાઇવરને ફરજ પર મોકલવાનો નિર્ણય કોણે લીધો?
- ડ્યુટી લિસ્ટ તૈયાર કરનારની ભૂમિકા અને જવાબદારીની તપાસ થઈ છે?
- મુસાફરોને થયેલી હાલાકી માટે ડેપો મેનેજર અને સંબંધિત અધિકારીઓની જવાબદારી નક્કી થશે?
- ડ્રાઇવર અને કંડક્ટર સામે કાર્યવાહી થતી હોય તો આયોજન અને વ્યવસ્થાપન માટે જવાબદાર કર્મચારીઓ સામે પણ નિયમ મુજબ પગલાં લેવાશે?
મુસાફરોની સલામતી અને સુવિધા કરતાં કોઈની ફરજ કે વહીવટી વ્યવસ્થા મોટી હોઈ શકે નહીં. મોરબી એસટી ડેપોમાં રૂટ બંધ થવાની ઘટનાઓ, બીમાર ડ્રાઇવરોને ફરજ પર મોકલવાના આક્ષેપો અને વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરવામાં થયેલી કથિત બેદરકારીની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જરૂરી છે. માત્ર ડ્રાઇવર-કંડક્ટર સામે કાર્યવાહી કરીને સમગ્ર મામલાનો અંત લાવવાને બદલે, જ્યાં જ્યાં જવાબદારી બને ત્યાં સુધી પહોંચીને જવાબદારો સામે નિયમસર પગલાં લેવામાં આવે તેવી મુસાફરોમાં માંગ ઊઠી રહી છે.
હવે જોવાનું એ છે કે એસટી વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ આ સમગ્ર મામલે જવાબદારી નક્કી કરીને કાર્યવાહી કરે છે કે પછી મુસાફરોની હાલાકી વચ્ચે મોરબી ડેપોની આ વ્યવસ્થા યથાવત્ રહે છે.
