ગુજરાતમાં GST ચોરી સામે રાજ્ય સરકાર અને GST વિભાગ દ્વારા કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ગુજરાતમાં કુલ ₹18,491 કરોડની GST ચોરી પકડાઈ હોવાનું તાજા અહેવાલમાં સામે આવ્યું છે. જેમાં વર્ષ 2023-24માં ₹2,549 કરોડ, વર્ષ 2024-25માં ₹3,310 કરોડ અને વર્ષ 2025-26માં સૌથી વધુ ₹12,632 કરોડની GST ચોરી પકડાઈ હોવાનું જણાવાયું છે.
મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગ પર પણ GST વિભાગની નજર
ગુજરાતના ઔદ્યોગિક નકશામાં મહત્વનું સ્થાન ધરાવતા મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગમાં પણ GST વિભાગની કાર્યવાહી અવારનવાર જોવા મળી રહી છે. સ્થાનિક ઉદ્યોગ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા લોકોના જણાવ્યા મુજબ મોરબીમાં દર મહિને અંદાજે ત્રણથી ચાર જેટલા ઉદ્યોગો સામે GST સંબંધિત તપાસ કે દરોડાની કાર્યવાહી થતી હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે.
જાન્યુઆરી 2026માં DGGI રાજકોટ દ્વારા મોરબીના બે સિરામિક ગ્રુપમાં હાથ ધરાયેલી તપાસ દરમિયાન આશરે ₹5.50 કરોડની GST ચોરી ઝડપાઈ હોવાનો સ્થાનિક અહેવાલ સામે આવ્યો હતો. ત્યારબાદ જુલાઈમાં મોરબીની એક ક્વાર્ટઝ ફેક્ટરી પર પણ CGST વિભાગ દ્વારા કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા.
ટાઇલ્સ, નળીયા અને સિરામિક ઉદ્યોગની ઓળખ
મોરબી આજે માત્ર ગુજરાત જ નહીં પરંતુ વિશ્વના અગ્રણી સિરામિક ઉદ્યોગ હબમાં સ્થાન ધરાવે છે. ટાઇલ્સ, નળીયા અને સિરામિક ઉત્પાદનો માટે મોરબીની દેશ-વિદેશમાં આગવી ઓળખ છે. અહીંથી મોટા પ્રમાણમાં સિરામિક ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન અને નિકાસ થાય છે.
પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી ઉદ્યોગકારો સામે GST, ગેસના ભાવ, ઉત્પાદન ખર્ચ, કાચા માલના ભાવ અને નિકાસમાં પડકારો જેવા અનેક મુદ્દાઓ ઊભા થયા છે.
GST દર ઘટાડવાની ઉદ્યોગકારોની માંગ
મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગકારોની લાંબા સમયથી માંગ રહી છે કે સિરામિક ઉત્પાદનો પરનો GST દર ઘટાડવામાં આવે. સિરામિક એસોસિએશન દ્વારા GST દર 18 ટકાથી ઘટાડીને 6 ટકા કરવાની માંગ કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાય છે.
ઉદ્યોગકારોનું કહેવું છે કે GSTનો દર ઘટાડવાથી ઉત્પાદન ખર્ચ અને બજાર પરનો નાણાકીય બોજ ઓછો થઈ શકે છે તથા દેશ-વિદેશના બજારમાં મોરબીના સિરામિક ઉત્પાદનોને વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
PNG ગેસને GST હેઠળ લાવવાની માંગ
મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગ માટે સૌથી મહત્વના મુદ્દાઓમાં PNG ગેસના ભાવનો પણ સમાવેશ થાય છે. ઉદ્યોગકારોની સતત માંગ રહી છે કે PNG ગેસને હાલની 6 ટકા VAT વ્યવસ્થામાંથી GSTના દાયરામાં લાવવામાં આવે, જેથી ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટનો લાભ મળી શકે અને ઉદ્યોગના ઈંધણ ખર્ચમાં રાહત મળી શકે.
ગેસના ભાવમાં વધઘટ અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો સિરામિક ઉદ્યોગ માટે મોટો પડકાર રહ્યો છે. અગાઉના ગેસ સંકટ દરમિયાન અનેક એકમોને ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો અને ત્યારબાદ પણ ઈંધણ ખર્ચનો મુદ્દો ઉદ્યોગકારો માટે મહત્વનો રહ્યો છે.
એક તરફ GST ચોરી સામે કાર્યવાહી, બીજી તરફ ઉદ્યોગકારોની રાહતની માંગ
હાલની સ્થિતિમાં એક તરફ GST વિભાગ દ્વારા કરચોરી સામે સતત તપાસ અને દરોડાની કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે, તો બીજી તરફ મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગકારો સરકાર સમક્ષ GST દર અને PNG ગેસ અંગે રાહતની માંગ કરી રહ્યા છે.
મોરબીનો સિરામિક ઉદ્યોગ દેશની અર્થવ્યવસ્થા અને રોજગારી માટે મહત્વનો છે ત્યારે હવે સવાલ એ છે કે GST ચોરી સામેની કાર્યવાહી સાથે પ્રામાણિકપણે કર ચૂકવતા ઉદ્યોગકારોને ઉત્પાદન ખર્ચમાં કેટલી રાહત મળશે? અને PNG ગેસને GSTના દાયરામાં લાવવાની ઉદ્યોગકારોની વર્ષોથી ચાલી રહેલી માંગ ક્યારે સ્વીકારાશે?
મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગ માટે આગામી GST નીતિ અને ગેસના ભાવ અંગે સરકારના નિર્ણય પર સમગ્ર ઉદ્યોગની નજર છે.
