મોરબીના નવા ડેવલોપમેન્ટ ડ્રાફ્ટ પ્લાનમાં શહેરના ભવિષ્યનું આયોજન

60 મીટર પહોળા રસ્તાથી બે રીંગ રોડ સુધીની જોગવાઈ, 13 અલગ-અલગ ઝોનથી બદલાશે શહેરનો વિકાસનો નકશો

મોરબી: મોરબી મહાનગરપાલિકા બન્યા બાદ શહેરના આયોજનબદ્ધ અને લાંબા ગાળાના વિકાસને લઈને તૈયાર કરવામાં આવી રહેલા નવા ડેવલોપમેન્ટ ડ્રાફ્ટ પ્લાનનો નકશો સામે આવ્યો છે. આ ડ્રાફ્ટ પ્લાનમાં માત્ર નવા રસ્તાઓ કે વિસ્તારોના વિકાસની જોગવાઈ નથી, પરંતુ આગામી વર્ષોમાં મોરબી કઈ દિશામાં વિકસે તે માટે શહેરી આયોજનનું વિશાળ માળખું તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.

મોરબીના વધતા શહેરી વિસ્તાર, ઔદ્યોગિક વિકાસ, રહેણાંક વિસ્તારોમાં થઈ રહેલા વિસ્તરણ અને ભવિષ્યના ટ્રાફિકને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરાયેલા આ પ્લાનમાં 60 મીટર સુધી પહોળા રસ્તા, શહેરની ફરતે બે રીંગ રોડ અને અલગ-અલગ ઉપયોગ માટે 13 ઝોન જેવી મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓ જોવા મળે છે.

60 મીટર પહોળા રસ્તા પર ખાસ ભાર

ડ્રાફ્ટ પ્લાનની સૌથી ચર્ચાસ્પદ બાબતોમાં શહેરના વિવિધ વિસ્તારોને જોડતા પહોળા માર્ગોની જોગવાઈ છે. તેમાં કેટલાક મુખ્ય માર્ગોને 60 મીટર સુધી પહોળા કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

આ પ્રકારનું રોડ નેટવર્ક ભવિષ્યમાં વધનારા વાહનવ્યવહારને પહોંચી વળવા, નવા વિકસતા વિસ્તારોને મુખ્ય શહેર સાથે જોડવા તેમજ ઔદ્યોગિક અને રહેણાંક વિસ્તારો વચ્ચેની કનેક્ટિવિટી સુધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

હાલમાં મોરબીમાં અનેક વિસ્તારો ઝડપથી વિકસી રહ્યા છે ત્યારે અગાઉથી પહોળા માર્ગોનું આયોજન કરવામાં આવે તો ભવિષ્યમાં રસ્તા પહોળા કરવા માટે થતી તોડફોડ અને જમીન સંપાદન જેવી મુશ્કેલીઓ ઘટાડવાનો હેતુ પણ આ પ્રકારના ટાઉન પ્લાનિંગ પાછળ રહેલો હોય છે.

શહેરની ફરતે બે રીંગ રોડની જોગવાઈ

ડ્રાફ્ટ પ્લાનમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબતો પૈકી એક મોરબી શહેરની ફરતે બે રીંગ રોડનું આયોજન છે.

રીંગ રોડનો મુખ્ય હેતુ શહેરની અંદરથી પસાર થતા ભારે અને બિનજરૂરી ટ્રાફિકને બહારના માર્ગે ડાયવર્ટ કરવાનો હોય છે. ખાસ કરીને મોરબી જેવા ઔદ્યોગિક શહેરમાં મોટા વાહનો અને માલવાહક ટ્રાફિકનું પ્રમાણ વધારે હોવાથી ભવિષ્યમાં રીંગ રોડ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

બે રીંગ રોડની જોગવાઈથી શહેરના અલગ-અલગ છેડાઓને વૈકલ્પિક માર્ગો દ્વારા જોડવાની સાથે શહેરના મધ્ય વિસ્તારમાં ટ્રાફિકનું ભારણ ઘટાડવાની દિશામાં પણ આયોજન થઈ શકે છે.

13 અલગ-અલગ ઝોનઃ શહેરનો ઉપયોગ પણ પ્લાન મુજબ

નવા ડ્રાફ્ટ પ્લાનની બીજી મહત્વની બાબત છે 13 અલગ-અલગ ઝોનનું આયોજન.

શહેરના વિકાસમાં દરેક જમીનનો ઉપયોગ એકસરખો ન રહે અને રહેણાંક, વેપાર, ઉદ્યોગ, જાહેર સુવિધા તથા અન્ય જરૂરિયાતો માટે અલગ-અલગ વિસ્તારનું આયોજન થાય તે માટે ઝોનિંગ કરવામાં આવે છે.

આ પ્રકારનું ઝોનિંગ મોરબીના આગામી વિકાસને વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને રહેણાંક વિસ્તારની નજીક ભારે ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ, ટ્રાફિક અને અન્ય અસંગત જમીન ઉપયોગથી ઊભી થતી સમસ્યાઓને નિયંત્રિત કરવા માટે ઝોનિંગ મહત્વનું બની શકે છે.

રહેણાંક અને કોમર્શિયલ વિકાસ માટે દિશા નક્કી થશે

મોરબીનો વિસ્તાર સતત વિસ્તરી રહ્યો છે. શહેરની આસપાસ નવી સોસાયટીઓ, કોમર્શિયલ વિસ્તારો અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ વધી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં ડેવલોપમેન્ટ પ્લાન દ્વારા કયા વિસ્તારમાં રહેણાંક વિકાસ થવો જોઈએ, કયા વિસ્તારમાં વેપારી પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપવું અને કયા વિસ્તારોમાં અન્ય ઉપયોગ થઈ શકે તે અંગે લાંબા ગાળાનું આયોજન કરવામાં આવે છે.

આગામી સમયમાં આ પ્લાન શહેરની જમીનના વિકાસ અને બાંધકામની દિશા નક્કી કરનાર મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજ બની શકે છે.

ગ્રીન ઝોન અને જાહેર સુવિધાઓને પણ સ્થાન

નવા વિકાસ આયોજનની શરૂઆતથી જ મોરબી માટે રોડ નેટવર્કની સાથે ગ્રીન ઝોન, ગાર્ડન, ખેલ મેદાન, જાહેર સુવિધાઓ, પાર્કિંગ અને અન્ય શહેરી સુવિધાઓનું આયોજન કરવાની દિશામાં કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. અગાઉના અહેવાલ મુજબ નવા ડેવલોપમેન્ટ પ્લાનમાં રોડ, રીંગ રોડ, ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ, પાર્કિંગ, જાહેર પરિવહન, ગ્રીન ઝોન સહિત રહેણાંક, કોમર્શિયલ અને ઈન્ડસ્ટ્રીયલ ઝોનનો સમાવેશ કરવાનો ઉદ્દેશ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો.

માત્ર રસ્તા નહીં, સમગ્ર શહેરનું આયોજન

નવા ડેવલોપમેન્ટ પ્લાનનો સૌથી મોટો અર્થ એ છે કે મોરબીનો વિકાસ માત્ર હાલની જરૂરિયાતોને આધારે નહીં પરંતુ લાંબા ગાળાની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવે.

આ આયોજનમાં રોડ અને ટ્રાફિક ઉપરાંત પાણી પુરવઠો, ડ્રેનેજ, વરસાદી પાણીનો નિકાલ, આરોગ્ય, શિક્ષણ, જાહેર પરિવહન, પાર્કિંગ અને જાહેર સ્થળો જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવી રહી છે.

મહાનગરપાલિકા બન્યા બાદ નવા મોરબી માટે મોટું આયોજન

મોરબીને મહાનગરપાલિકાનો દરજ્જો મળ્યા બાદ શહેરની સીમા અને વિકાસની જરૂરિયાતોમાં મોટો ફેરફાર આવ્યો છે. હવે મોરબી માત્ર હાલના શહેર પૂરતું સીમિત ન રહેતા આસપાસના વિસ્તારો સાથે જોડાઈને મોટા શહેરી વિસ્તાર તરીકે વિકસવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.

આ સ્થિતિમાં જૂની વ્યવસ્થાના આધારે વિકાસ કરવાને બદલે નવા ડેવલોપમેન્ટ પ્લાન દ્વારા આગામી વર્ષોના વિસ્તરણ માટે અત્યારથી જ રોડ, ઝોનિંગ અને જાહેર સુવિધાઓનું આયોજન કરવું મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.

ડ્રાફ્ટ પ્લાન એટલે અંતિમ પ્લાન નહીં

અહીં મહત્વની બાબત એ પણ છે કે હાલની માહિતી ડ્રાફ્ટ ડેવલોપમેન્ટ પ્લાન અંગે છે. એટલે કે આ આયોજન અંતિમ સ્વરૂપે અમલમાં આવી ગયું છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. ડ્રાફ્ટ બાદ નિયમ મુજબ જરૂરી પ્રક્રિયા, રજૂઆતો, વાંધા-સૂચનો અને મંજૂરીઓ બાદ અંતિમ આયોજનમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.

આથી નકશામાં દર્શાવાયેલા રસ્તા, ઝોન અથવા અન્ય જોગવાઈઓ અંગે અંતિમ સત્તાવાર પ્લાન જાહેર થયા બાદ જ ચોક્કસ અમલની સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે.

મોરબી માટે શું બદલાઈ શકે?

જો આ આયોજન યોગ્ય રીતે અમલમાં આવે તો આગામી વર્ષોમાં મોરબીમાં—

– શહેરની આસપાસ વધુ સુવ્યવસ્થિત રોડ નેટવર્ક વિકસી શકે

– બે રીંગ રોડથી શહેરના આંતરિક ટ્રાફિકને રાહત મળી શકે

– 60 મીટર સુધીના મુખ્ય માર્ગો ભવિષ્યની કનેક્ટિવિટી મજબૂત કરી શકે

– 13 ઝોન દ્વારા રહેણાંક, વેપાર અને ઔદ્યોગિક વિકાસને દિશા મળી શકે

– નવા વિસ્તારોનું આયોજનબદ્ધ વિસ્તરણ થઈ શકે

– ગ્રીન ઝોન અને જાહેર સુવિધાઓ માટે જમીનનું આયોજન થઈ શકે

– પાર્કિંગ અને જાહેર પરિવહન અંગે લાંબા ગાળાની વ્યવસ્થા ઊભી થઈ શકે

– વરસાદી પાણી, ડ્રેનેજ અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓ માટે આગોતરું આયોજન શક્ય બની શકે

સારાંશમાં કહીએ તો, મોરબીનો નવો ડેવલોપમેન્ટ ડ્રાફ્ટ પ્લાન માત્ર નવા રસ્તાઓનો નકશો નથી, પરંતુ આગામી વર્ષોમાં મોરબી કેવું શહેર બનશે તેની દિશા નક્કી કરતો મહત્વપૂર્ણ શહેરી વિકાસનો ખાકો છે. 60 મીટરના પહોળા રસ્તા, બે રીંગ રોડ અને 13 અલગ-અલગ ઝોન જેવી જોગવાઈઓને કારણે આ ડ્રાફ્ટ પ્લાન મોરબીના ભવિષ્યના વિકાસ માટે ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.